مقالات و تحقیقات

بهترین زمان استفاده از کود فروت ست

کود-فروت-ست

بهترین زمان استفاده از کود فروت ست

مقدمه

کود فروت ست یک کود کشاورزی است و نام آن به این دلیل فروت ست است که مرحله صفر تشکیل میوه در نهنج را فروت ست می نامند. یعنی دقیقا زمانی که گل تصمیم به تقسیم سلولی می گیرد را اصطلاحا فروت ست می گویند.

یکی از مواردی که از لحاظ اقتصادی برای باغداران بسیار حائز اهمیت است، افزایش میوه‌های سر درختی است. در اوایل فروردین ماه و اواخر اسفند که خاک دمای بسیار پایینی دارد و برگ ها هنوز به وجود نیامده‌اند و علاوه بر این گردش شیره گیاهی نیز بیش از حد آهسته است، تغذیه جوانه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. ناگفته نماند که محلول پاشی درختان توسط فروت ست را در فصل سرد انجام می دهند؛ زیرا که تاثیر بسزایی در تمامی فعالیت هایی که درخت باید در طی سال انجام دهد (مانند فعالیت دوباره، رویش جوانه ها، گلدهی، میوه و …) می گذارد.

از دیگر ویژگی های کود فروت ست افزایش مقاومت گیاه در برابر عوامل محیطی مانند تگرگ، برف، باران و سرماست. همچنین این کود کشاورزی با وجود عناصری که دارد، تاثیر بسزایی در خوشه‌بندی و تلقیح گیاه داشته و عملکرد محصول را با حفظ مرغوبیت افزایش می‌دهد. تحقیقات متعدد نشان داده است که اولین قدم پس از برداشت محصول و قبل از برگریزان، محلول پاشی باغات با ترکیب کود فروت ست نقش اساسی در تشکیل و تکامل تخمک و افزایش میزان گرده افشانی موثر در بهار سال بعد دارد.

سال آوری

قبل از آنکه به بررسی تاثیر کود فروت ست در سال‌آوری درخت بپردازیم بهتر است معنی سال آوری را بهتر از قبل بدانیم.

سال آوری به معنای تولید محصول بیشتر در یک سال و عدم تولید یا تولید محصول کمتر در سال بعد است. آنچه در ارتباط مستقیم با تولید محصول می توان اشاره داشت، جوانه های زایشی و تولید گل است. پس در سال آور یا پر بار درخت تعداد جوانه های زایشی بیشتر و تولید گل بیشتر خواهد داشت و در سال کم بار یا نیاور، تعداد جوانه های زایشی کم بوده و یا درخت هیچ جوانه زایشی تولید نخواهد کرد.

علت سال آوری

حال برای یافتن علت سال آوری باید بدنبال علت عدم تولید یا تولید بیش از حد جوانه های زایشی باشیم. چنانچه به موقعیت درخت در سال پربار توجه کنیم، آخر فصل یعنی در زمان برداشت، درختی را خواهیم داشت که در حال ریزش یا از دست دادن جوانه های سال بعد خود است. در واقع این گونه می توان بیان داشت که در سال پر بار، درخت میوه در صورت کمبود مواد غذایی و عدم تغذیه درست قادر نیست تمام نیاز غذایی میوه ها را تامین نموده و لذا میوه ها در زمان پرشدن، از محتوای مواد غذایی موجود در جوانه های سال بعد بهره می گیرند. به عبارتی، آنها را تخلیه می نمایند و یا میوه ها مانع از رسیدن مواد غذایی به جوانه های سال بعد می شوند.

چرا که میوه ها در سر راه عبور مواد غذایی از برگ به جوانه ها قرار دارند. پس جوانه های سال آینده خصوصا در سال پر بار درخت، مواد غذایی کمتری دریافت می کنند و یا مواد غذایی خود را ازدست داده و تخلیه می شوند. لذا با ضعیف شدن این جوانه ها زمینه برای ریزش آنها فراهم می گردد.

زمان-استفاده-از-کود-فروت-ست

تاثیر سال آوری در درختان میوه

 درختی که به دلیل ضعف و خستگی، جوانه های خود را از دست داده است، دیگر توان تولید محصول مناسب را ندارد. پس به دلیل نداشتن جوانه های زایشی محصولی تولید نخواهد شد؛ یعنی درخت در سال نیاور خود است.

 

آیا کود فروت ست تاثیری در جلوگیری از سال‌آوری درخت دارد؟

بنابراین؛ برای جلوگیری از سال آوری درخت باید از کود فروت ست برای گیاهان باغ استفاده کنیم.  در این صورت درختان هر سال بار یکسانی را خواهند داشت. در واقع برای مرتفع کردن این مشکل باید تلاش نمود در سال پر بار، جوانه های زایشی بیشتری را حفظ کرد

که این تنها با تغذیه کافی و درست درخت امکانپذیر است به گونه ای که در سال پر بار باید آنقدر مواد غذایی در دسترس درخت قرار بگیرد که علاوه بر تامین مواد غذایی مورد نیاز برای میوه ها، بخشی نیز به جوانه های سال بعد برسد و میوه ها مجبور به مصرف مواد غذایی جوانه های سال بعد نشوند. پس می توان گفت سال آوری تا حدودی قابل کنترل است و با تقویت درخت می توان حداقل فاصله تولید بین سال آور و نیاور را کاهش داد.

نحوه تاثیر کود فروت ست

وجود عناصر روی و بُر در کنار یکدیگر به بهبود و افزایش گل دهی و تبدیل بیشتر گل به میوه کمک نموده و کیفیّت بهتر محصول را به دنبال دارد. کود فروت ست موجب می شود تا در زمان خواب گیاه عناصر مهم غذایی در جوانه گیاه ذخیره شده و در زمان جوانه زنی و آغاز رشد گیاه فعالیت زیستی گیاه دچار اختلال نشود و همچنین گیاه بتواند نسبت به عوامل محیطی مانند سرما، تگرگ، باران و باد مقاومت نشان داده و محصولات خود را حفظ نماید.

در نتیجه با استفاده از کود فروت ست، شاهد فرایند گرده افشانی و جوانه زدن دانه گرده، افزایش تشکیل میوه سالم، افزایش طول عمر تخمک، افزایش سال­آوری درختان و غیره خواهید بود . مصرف این کود برای درختان میوه مانند سیب، مرکبات و درختان شلیل، هلو و سایر محصولات باغی توصیه می شود.

عناصر تشکیل دهنده کود فروت ست چه نقشی دارند؟

کود فروت ست از سه عنصر بر، ازت و روی تشکیل شده است که نقش آنها را به صورت جداگانه در این قسمت شرح می‌دهیم:

بر

  مطالعات نشان می دهد که به دنبال محلول پاشی در مرحله تورم جوانه ها، عنصر بور  از سایر اندام های درخت به سمت جوانه ها انتقال می یابد. در نتیجه غلظت این عنصر در این مرحله در جوانه ها چندین برابر حد معمولی باشد. بور عنصر کلیدی گرده افشانی و به عبارتی برداشت محصول است.

طول عمر دانه گرده و طول لوله گرده مستقیما به عنصر بور وابسته می باشد. در زمانی که کمبود خفیف است، به علت رشد ضعیف لوله گرده درخامه، تلقیح تخمک پس از گرده افشانی کاهش می یابد. در شرایطی که کمبود بور در باغ خیلی شدید باشد،خسارت این مرحله شبیه به خسارت سرمای شدید می باشد.

کمبود بور بیشتر در درون جوانه ها مهم است تا کمبود آن در خاک یا برگ. در اثر کمبود بور، پرچم ها رشد نکرده و دانه گرده تشکیل نمی شود و مادگی گل هاکوچک باقی می ماند. محلول پاشی بور پیش از باز شدن جوانه ها افزایش تشکیل میوه را به دنبال دارد. بنابراین توصیه می شود علاوه بر محلول پاشی پس از برداشت، در مرحله تورم جوانه ها اواخر اسفند ماه و یا اوایل بهار، محلولپاشی درختان میوه تکرار شود. کمبود بور سبب انبساط یا متلاشی شدن سریع لوله های گرده در حال رشد می شود.

در گل ها، بور جهت رشد لوله گرده مورد نیاز بوده و باید از طریق کلاله تامین شود. بطور مثال، پوکی مرحله اول پسته که در اواخر فروردین ماه رخ میدهد به علت کمبود عنصر بور می باشد. زیرا این عنصر در تکمیل رشد لوله گرده نقش اساسی دارد. مصرف به موقع کود بور سبب افزایش ظرفیت تولید پرچم و بقای دانه گرده می گردد. این عنصر بطور غیر مستقیم سبب افزایش قندها در شیره گل و جذابیت بیشتر آنها برای حشرات می شود.

ازت

نتایج تحقیقات نشان می دهد به دنبال مصرف ازت و تجمع آمونیوم در شاخساره و جوانه ها، بیوسنتز پلی آمین ها و آرژنین افزایش یافته و چون این ترکیبات در تقسیم سلولی نقش دارند، در نتیجه افزایش تقسیم سلولی و در نهایت افزایش گل انگیزی برای سال آینده را به دنبال خواهد داشت.

ازت سبب تامین هیدرات کربن لازم برای جوانه های تازه تشکیل یافته می شود و از این جهت سال آوری در درختان میوه را کاهش می دهد. بطور مثال، ازت موجود در کود فروت ست موجب افزایش ٢ تا ۴ درصدی تشکیل میوه و افزایش رشد جوانه ها در درخت سیب شده است. کاربرد ازت در پاییز در درختان سیب نتیجه بهتری در تشکیل میوه نسبت به کاربرد بهاره آن داشته است.

تاثیر کاربرد پاییزه ازت در طولانی کردن عمر تخمک و زمان تلقیح دانه گرده در بهار نتیجه ای ثابت شده است. مصرف کودهای ازته در این زمان ممکن است سبب افزایش اندازه برگ در بهارسال بعد شود، اما مصرفبیش از اندازه آن، تحریک رشد رویشی و کاهش تشکیل میوه را به دنبال دارد. لازم به ذکر است که دادن ازت دراین مرحله تاثیر بسزایی بر مقاومت جوانه ها به سرما و زنده ماندن آنها در اوایل فصل رشد بعدی دارد.

روی

روی از جمله عناصری است که نقش فوق العاده مهمی در رشد و عملکرد درخت دارد. بیدار شدن به موقع جوانه های رویشی و زایشی از خواب زمستانه و گرده افشانی موفق، مهم ترین نقش این عنصر در درخت است. باغات مبتلا به کمبود روی دیرتر از باغات سالم از خواب بیدار می شوند، فاصله میانگره ها در درختان کوتاه شده و سرشاخه ها حالت جارویی پیدا می کنند.

در حالت کمبود خفیف و متوسط این عنصر، ضمن کوتاه شدن میانگره ها،حاشیه برگ ها موجی شکل می شود. آهکی بودن و واکنش بالای خاک ها در برخی مناطق، موجب تثبیت و غیرقابل استفاده شدن این عنصر در خاک و اندام های مختلف درخت می شود.  روی در تولید کلروفیل نقش دارد و موجب تسریع فعالیت های آنزیمی و فتوسنتز می شود. این عنصر در متابولیسم ازت، تشکیل رنگدانه، عطر و طعم محصول و سنتز

کود-فروت-ست-چیست؟

سایر عناصر (امینواسید، فولیک اسید، جلبک دریایی) موجود در کود فروت ست

آنچه باعث به ثمر نشستن دانه بهتر می‌شود؛ عمل لقاحیست که بین عنصرهای فروت ست (بر، ازت و روی) و تخمک گیاه انجام می‌شود. به همین دلیل برای افزایش مقاومت گیاه از تلفیق آمینو اسید (Amino Acid)، فولیک اسید (Folic Acid) و جلبک دریایی استفاده می‌کنند.

تاثیراتی را که کود فروت ست بر گیاه دارد بسیار نمود بیرونی دارد. از مزایای آن می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • جوانه‌های گل سریع صورت می‌گیرد.
  • گرده افشانی می‌کنیم.
  • میوه‌دهی گل بسیار زیاد و بسیار با کیفیت خواهد شد.
  • و مقاومت به سرما و آفات در گیاه افزایش پیدا می‌کند.
  • کاهش ریزش میوه و برگ‌ها
  • بهترین لقاح ممکن

 

بهترین زمان استفاده از کود فروت ست
بعد از برداشت محصول

بلافاصله پس از برداشت و قبل از ریزش برگ ها از آنجا که اندام های اولیه گل داخل جوانه ها، در مهرماه تشکیل می شود، بنابراین این مرحله بسیار حساس است و وجود روی، ازت و بور داخل جوانه ها موجب تقویت و افزایش میزان ذخیره انرژی جوانه ها می شود.

زمان تورم جوانه

زمان تورم جوانه ها که در اواخر اسفند یا اوایل بهار اتفاق می افتد. چون بین فعال شدن ریشه و قسمت های هوایی اختلاف زمانی وجود دارد، ریشه ها در زمانی که جوانه ها احتیاج بالایی به مواد غذایی دارند، فعال نیستند و یا خیلی کم فعالند و نمی توانند مواد غذایی را در فرصت مناسب در اختیار جوانه ها قرار دهند.

در نتیجه فعال شدن جوانه ها دچار اختلال می شود و میزان باروری و تولید محصول به شدت کاهش پیدا می کند. بنابراین محلول پاشی فروت ست، موجب می شود که مواد غذایی به سرعت و در زمان مناسب در اختیار جوانه ها قرار گیرد، در نتیجه تشکیل گل و گرده افشانی با راندمان بالایی اتفاق می افتد.

توصیه‌های لازم در استفاده از کود فروت ست
  • سعی کنید همیشه محلول های شیمیایی را به موقع به گیاه وارد کنید
  • برای میزان مصرف هر محلول با کارشناس کشاورزی حتما مشورت کنید
  • برای گیاهانی که به تازگی به مرحله میوه دهی رسیده اند زیاد از محلول ها استفاده نکنید
  • برعکس گیاهان جوان، برای گیاهان مسن سعی کنید حتما از محلول های شیمیایی به میزان حداکثر استفاده کنید.
  • محلول پاشی را در هوای ملایم انجام دهید (اول صبح و یا عصر)

احتیاطات لازم:

1- از ترکیب فروت ست با کودهای حاوی گوگرد و روغن های معدنی بپرهیزید.

۲- در مناطقی که میزان بور در آب آبیاری و برگ بالا باشد به دلیل مسمومیت عنصر بور بایستی از ترکیب فروت ست حذف شود.

۳- در هوای گرم تحت هیچ شرایطی محلولپاشی انجام نشود.

 

تهیه و تنظیم : شهریار رضایی، کارشناس گیاه پزشکی.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *