علت سرکوری در خیار گلخانه ای
مقدمه
یکی از مهمترین مشکلات در کشت خیار گلخانه ای عارضه فیزیولوژیکی سرکوری است. این عارضه بدلایل مختلفی بوجود می آید. در این نوع عارضه میزان فاز زایشی گیاهی در انتهای مرسیتم خیار افزایش پیدا میکنه به این معنی که تجمع عناصر. هورمون های مختلف در انتهای بوته باعث تشدید گلدهی و باردهی می شود.
در این حالت میزان باردهی در طول بوته کاهش پیدا کرده و عملا میزان برداشت بسیار کمتر از حد نصاب و ظرفیت گلخانه می شود.
عوامل ایجاد سر کوری در خیار گلخانه ای
- کاهش شدید دمای هوا
- تغذیه نامناسب
- کمبود کلسیم
- شوری بستر
- کنه نقره ای
- کمبود بر
کمبود کلسیم در خاک
کلسیم یکی از عناصر مهم در تولید صیفی جات است. این عنصر تحرک بسیار کمی در سلول های گیاهی دارد. یکی از بهترین منابع برای تامین کلسیم کود نیترات کلسیم است. کمبود این عنصر در گیاهان باعث کاهش مقاومت نسبت به تنش های محیطی می شود.
کلسیم در بهبود ساختار گیاه و بهبود کیفیت میوه نقش دارد. یکی از عناصر مهم در افزایش کیفیت و ماندگاری محصولات کشاورزی است.
کلسیم به فرم کربنات (CaCo3) در خاک وجود دارد اما فرم مناسبی برای جذب سریعدر خاک نمی باشد. بهترین منبع برای تامین کلسیم در خاک نیترات کلسیم است که با فرم ها و غلظت های متفاوتی در بازار موجود است.
کمبود این عنصر در گیاهان گلخانه ای مانند خیار باعث:
- کاهش کیفیت میوه
- بد شکلی میوه ها
- گل سوزی
- سرکوری (توقف رشد جوانه انتهایی)
کمبود کلسیم در برگ
یکی از علائم شایع در کمبود کلسیم برگ ها پژمردگی و خم شدگی برگ ها به سمت پایین است. در حالت بدلیل پایین سطح عنصر کلسیم علاوه بر برگ ها میوه های کوچک خیار زرد می شوند.
معمولا بعد از پایین کشی در گلخانه های خیار بدلیل شکسته شدن آوند ها مقدار کلسیم مورد نیاز گیاه افزایش پیدا میکند.
کاهش دما
میزان جذب عناصر غذایی در خاک با دما رابطه معکوس دارد. با کاهش دما جذب عناصر غذایی در خاک کاهش می یابد. این مشکل بخصوص در استان های کرمان و همدان باعث سرکوری شدید در خیار گلخانه ای می شود.
شوری بستر
هدایت الکتریکی در خاک یعنی تجمع یون های محلول که باعث کاهش تمایل ریشه ها و عدم توانایی ریشه ها نسبت به جذب مواد غذایی می شود. افزایش میزان EC در خاک باعث کاهش تمایل ریشه ها نسبت به انتقال و جذب مواد غذایی می شود.
نکته مهم اینکه در صورت استفاده بیش از حد از مواد غذایی و کودهای تقویتی میزان EC بیشتر شده و تمایل گیاه نسبت به تغذیه از خاک کم می شود. زمانیکه این اتفاق بوجود می آید علائم کمبود مواد غذایی در گیاه ظاهر می شود. این علائم کمبود ناشی از کمبود نیست بلکه ناشی از عدم توان جذب ریشه ها در خاک است.
به همین دلیل در این نوع خاک ها با کاهش جذب عناصر غذایی سر کوری بوجود می آید.
کنه نقره ای
آفت کنه نقره ای یکی از آفات بسیار خطرناک برای گلخانه های خیار و توت فرنگی است. این آفت در جوانه انتهایی خیار باعث سرکوری شدید و کمبود عناصر غذایی می شود. علائم بسیار مشابه علائم کمبود بر می باشد. با جمع شدن انتهای جوانه برگ ها و تجمع گل ها عملا گلدهی و باردهی و رشد رویشی متوقف می شود.
نقش کلسیم در گیاهان چیست؟
یکی از مهمترین عناصر موثر بر کیفیت میوه کلسیم میباشد. پژوهش ها نشان داده است که تعادل عناصر غذایی در گیاه باعث افزایش راندمان در کشاورزی می شود. کمبود کلسیم در خیار گلخانه یا فضای باز تاثیر زیادی در تکمیل ساختمان غشای سلولی، پایداری دیواره سلولی، تنظیم انتقال یونها و جذب غشا، کنترل وضعیت تبادل یونی و نیز فعالیتهای آنزیمی دیواره سلولی برعهده دارد.
با توجه به تاثیر کلسیم در غشا سلولی، با کاهش قابلیت استفاده از کلسیم، رشد و تکامل گیاه به طور جدی آسیب میبیند. به طور میانگین هر 100 گرم خیار حاوی 13/44 میلیگرم کلسیم است. کلسیم عنصری غیرمتحرک در گیاه است به همین دلیل در برگهای مسن تر رسوب میکند. کمبود کلسیم در گیاهان، در جوانترین برگها (برگهای بالایی) و نقاط رشد قابل مشاهده است. برگهای مسن تر و بالغ معمولا دچار کمبود کلسیم نمیشوند.
علائم کمبود کلسیم در خیار چیست؟
- اختلال ر رشد ریشه ها
- پوسیدگی قسمت هایی از میوه
- تولید میوه بی کیفیت از نظر طعم و مزه
- کاهش مقاومت نسبت به بیماری ها
- سوختگی گل ها
عوامل موثر در تشدید سرکوری خیار و کمبود کلسیم چیست؟
- کمبود آب
- آب ماندگی
- شوری خاک
- مقدار زیاد پتاسیم یا آمونیوم و بیماریهای ریشه ای
اختلال کلسیم در گیاهان بیشتر از اینکه ناشی از کمبود کلسیم در خاک باشد، به دلیل شرایط نامساعد محیطی است که جذب عنصر توسط گیاه را با اختلال مواجه میکند.
بهترین راه جلوگیری از کمبود کلسیم در گیاه چیست؟
برای محصولات کشت شده و در طی تولید خیار استفاده از انواع کودهای کلسیمی ماند کلبیت سی و یا کال مکس گلد امکس برای رفع نیاز گیاه نسبت به عنصر کلسیم مفید است.

